01 · Activar o módulo desde Piztu
Tao non vén «dentro» de Piztu. É un módulo externo: unha aplicación independente cun ficheiro modulo.json que Piztu descobre no cartafol de módulos. Iso é importante para entender o resto: Piztu limítase a atopalo, amosalo e lanzalo.
Para que apareza no Piztu vou a ⚙ Aula → Módulos. Aí vexo tanto os módulos xa instalados como os do catálogo. Marco a súa caixa para activalo. O estado gárdase nos axustes de Piztu, así que sobrevive a reinicios.
Ao activalo, aparece o botón de Tao na barra do Piztu. Un detalle que convén saber o primeiro día: ao premelo, Piztu péchase e queda Tao na pantalla. Non é un fallo: Tao é unha aplicación de pantalla completa que substitúe o mapa, non un acompañante. Se o queres abrir sen pechar Piztu, usa Ctrl + clic.
02 · Instalar Tao aos equipos do alumnado
Ata aquí Tao só está no equipo do profesorado. O alumnado precisa o seu propio Tao en cada posto, pois será o software que permitirá responder ás prácticas ou como programa para salvar as prácticas en edición e non rematadas. O instalador de Piztu xa o fai unha vez (Paso 8), pero sempre chegan equipos novos, reinstalacións e o portátil que ese día non estaba acendido. Para iso existe unha acción en quente desde o mapa:
- O botón ⚙ da liña de Tao dentro de ⚙ Aula → Módulos, ou
- Unha pulsación longa (3 s) sobre o propio botón de Tao na barra.
03 · Para que serve realmente
Tao é o caderno de clase do alumnado, pero en formato dixital e verificable. Cada alumno entra co seu usuario e dispón, por materia, de:
- Rexistro diario en Markdown (con vista previa e imaxes): que fixo hoxe, con que problemas se atopou e como os resolveu.
- Ficheiros de traballo anexados á sesión.
- Mensaxería co profesorado e incidencias (positivo, negativo, expulsión, falta de orde). Estas últimas son visibles para o alumno a propósito: se rexistro algo, quero que o saiba.
- Calendario e programación da materia: podo mesmo pegar a URL da orde do DOG e Tao extrae o inicio, o fin e os períodos non lectivos para encher a táboa (que despois reviso a man, xa que o DOG cambia de redacción cada ano).
E unha decisión de arquitectura clave para o mantemento: non hai base de datos. Todo son ficheiros nun servidor File Browser. Unha copia de seguridade consiste, simplemente, en copiar un cartafol.
04 · A sinatura dixital como recurso didáctico
Esta é a parte pola que máis me preguntan os compañeiros. O alumnado non entrega un PDF calquera: entrega un PDF asinado criptograficamente co seu propio certificado.
Como consegue un certificado
Existe unha autoridade de certificación (CA) do departamento. Cando o alumno cambia o seu contrasinal, Tao xera para el un certificado persoal asinado por esa CA, empaquétao como .p12 protexido con contrasinal e súbeo ao seu cartafol do servidor. Non hai trámites, non hai FNMT nin papeis: é totalmente transparente para o alumnado e ocorre no seu propio equipo.
Como asina unha práctica
No informe, o alumno escolle o alcance, revisa o contido e preme en asinar. Tao renderiza o PDF, engade a sinatura en vertical na marxe esquerda de cada páxina coa data, asínao con PAdES e súbeo ao servidor. O nome do asinante léuse directamente do certificado.
Por que dificulta o copia e pega
O informe non se garda no escritorio para logo envialo por calquera vía: publícase no servidor, asinado, coa data da sesión e cos checksums SHA-256 dos ficheiros subidos ese día. Un traballo copiado dun compañeiro pódese seguir copiando, pero xa non se pode presentar como propio sen que a sinatura, a data e o hash contradigan a historia. E, sobre todo, obriga a algo moi didáctico: para asinar hai que escribir o que se fixo, sesión a sesión, mentres se realiza.
Na práctica, o efecto na aula é máis pedagóxico que policial. O alumnado entende que asinar é un acto con consecuencias e aprende na práctica conceptos fundamentais: clave privada, autoridade de certificación, integridade e non repudio.
Honestidade técnica
⚠️ A CA do departamento vai integrada no binario cliente. Quen extraia o binario pode obter a clave e falsificar certificados. É un método aceptable para un despregue interno e de confianza dentro do centro, pero non para un uso con validez legal externa. Explícollo así ao alumnado: é un ensaio real dun sistema real, non un DNI electrónico.
05 · Contidos individualizados con Yang
Se cada quen asina o seu traballo, o paso seguinte é obvio: que cada quen teña o seu propio enunciado. Aí entra Yang, o xerador de exercicios parametrizados con Maxima e LaTeX. Yang é unha aplicación independente, pero cando se abre desde Tao pásaselle un contexto e o circuíto péchase só:
- Tao: na sesión do día elíxese «Editar con Yang», enviándolle a materia, a data e a lista de alumnado.
- Yang: suxire tantas iteracións como alumnos hai e xera esas variantes do exercicio, cada unha con datos distintos.
- Yang: a través da opción Repartir, emparella cada variante xerada cun alumno real da lista.
- Tao: cada alumno atopa a súa tarefa na súa sesión. Ninguén ten o mesmo enunciado ca o veciño.
Cando alguén precisa unha adaptación (un enunciado máis guiado, outro contexto ou unha ampliación), non hai que romper nada: dentro do editor dese alumno selecciónase «Editar con Yang» individual. Yang detecta que só se está editando a unha persoa e oculta o botón de repartir; o contido xerado vai directo a ese alumno.
Acoplamento cero
Se abres Yang de xeito independente (desde o mapa de Piztu ou a man), non hai contexto de Tao e a opción de «enviar a Tao» non se amosa. Segue sendo o xerador de exames habitual. Un módulo non debe cambiar de comportamento por quen o mira, senón por quen o abriu.
Con isto gáñase tempo de verdade. Preparar trinta enunciados distintos a man é inviable; preparar un enunciado parametrizado e repartilo leva cuestión de minutos. Ademais, desaparece a discusión de «a min tocoume máis difícil»: a estrutura é a mesma para todos.
06 · Os informes do profesorado
O alumnado xera informes asinados do seu traballo con cinco posíbeis alcances:
| Alcance | Cando se usa na aula |
|---|---|
| Sesión | Prácticas dunha soa sesión (entrega do día). |
| Semana | Seguimento habitual en ciclos formativos. |
| Entre datas | Un proxecto que non encaixa no calendario regular. |
| Unidade | Peche de unidade didáctica, coa súa numeración e título. |
| Avaliación | Entrega global do trimestre. |
Por outra banda, os Informes de Seguimento do profesorado son os que máis tempo aforran. Tao garda un rexistro por sesión (o traballo realizado ou a causa de non habela: folga, excursión, ausencia) e constúe:
- Análise de temporalización: sesións programadas fronte ás reais por unidade, indicando o grao de cumprimento (alto / medio / baixo). É xusto o que se pide nos departamentos e que antes se facía de memoria a final de curso.
- Seguimento por unidade didáctica: obxectivos, contidos, criterios de avaliación, desviacións e propostas de mellora.
- Rexistro mensual de aula co detalle de sesións do mes.
- Informe motivado redactado a partir do rexistro, exportable a PDF, ODT ou DOCX para incorporar á memoria do departamento.
07 · O que Tao non fai
Tao garda información sensible: quen está en que equipo, o historial de sesións, incidencias e traballos. Por iso, o resto do ecosistema non ten acceso a ela:
- A API de Piztu para módulos nunca expón os datos de Tao; ese código nin sequera importa o paquete de Tao.
- Xesta (o asistente de IA que xera scripts de administración) está illado deste circuíto por completo ao ser unha ferramenta de administración.
- Cando un módulo precisa saber quen está en cada equipo (como Pancho para os informes de inventario), a vía correcta é pedir as credenciais ao profesorado nese momento, sen empregar credenciais de administrador embebidas.
- Para pasar prácticas a unha IA para axudar na corrección, Tao prepara unha copia anonimizada: cada alumno queda nun cartafol identificado por un UUID interno, mantendo a táboa de equivalencias fóra dese cartafol.